Bu makalemiz de MikroTik üzerinde çalışan Bandwith Server anlatacağız.

MikroTik routerOs cihazlar üzerinde çalışan bandwith server varsayılan ayarlarında UDP 2000 portunu kullanmaktadır.

Bandwith server MikroTik RouterOs cihazlarda varsayılan ayarlarında aktif çalışır vaziyette gelmektedir. Firewall üzerinden Bandwith Server'ın çalıştığı porta gelen istekleri filtrelemeniz gerekmektedir.

Firewall üzerinde trust list oluşturarak sadece bu listede bulunan clientların bandwith serverı kullanmasına izin verebilirsiniz.

Bununla ilgili öncelikle bir trust ip adreslerinin bulunduğu bir address list oluşturulması gerekmektedir.

/ip firewall address-list> add list=Trust address="ip adresleriniz"

Daha sonra firewall'a yazılması gereken kurallar aşağıdaki gibidir.

/ip firewall filter
add action=drop chain=input dst-port=2000 in-interface=internet protocol=udp src-address-list=!Trust

Routerımızın udp 2000 portuna istek yapan client'ın eğer source ip adresi trust list de ekli değilse firewall kuralı drop yapcaktır.

Eğer bandwith server ile işiniz yok kapatmak istiyorum derseniz veya farklı ayarlar yapmak isterseniz badnwitch server üzerinde de ayar yapmamız mümkün.

tool bandwidth-server set enabled=yes

Terminale yazdığınız da bandwith server akıtif olmuş olur. Eğer "yes" kısmını "no" olarak değiştirirseniz bandwitch server disable konuma gelecektir.

Bandwitch servera gelen sessionları izleyebilirsiniz Bunun için aşağıdaki komutu yazmanız yeterli olacaktır.

/tool bandwidth-server session print

Bandwitch server'da aynı anda kaç session geleceğine karar verebilirsiniz.

tool bandwidth-server set max-sessions=10

Bu komut ile aynı anda bandwitch server 10 session cevap verecektir. Bu ayar varsayılan ayarlarında 100 olarak gelmektedir.

Ayrıca bandwith server da güvenlik gereği authenticate açık olmalıdır. Bu sayede size bandwith test yapacak olan client routerınızın şifresini bilmesi gerekmektedir.

/tool bandwidth-server set authenticate=yes

Eğer bu seçenek işaretli olmazsa ve firewalldan da yukarıda yazdığımız gibi filtreleme yapmazsanız tüm dünyaya aslında bandwith server imkanı sağlamış olursunuz. Routerınızın ip adresini bilen size bandwith test yapacaktır.

Routerınıza bandwitch test yapıldığında resimde ki gibi session kısmında görebilirsiniz.

MikroTik RouterOs üzerinden basşa bir routerOs cihaza hız testi yapmanız durumunda aşağıdaki resimde ki gibi görünecektir.

Bu makalemiz de LTE üzerinden internet devrenizi nasıl yedekleyeceğinizi anlatacağız.

Mikrotik router cihazınıza winbox ile bağlandığınızda IP > DHCP-CLİENT kısmına girmeniz gerekmektedir.

Burada yeni dhcp-client ekleme işlemi yaparak LTE interface seçmeniz gerekmektedir.

• Add default route seçeneği yes olmalıdır.
• Advanced sekmesinde ise Default Route Distance 2 olmalıdır.

ip dhcp-client add interface=LTE disabled=no

Öncesinde var olan internet devrenizin gateway ayarlarında ise aşağı belirtmiş olduğum gibi Check Gateway ping servisi ile kontrol ettirebilirsiniz.

Bu sayede routerınız ping servisi ile belirli aralıklarla gateway kontrol edecek eğer sorun olması durumunda distance bi büyük olan default route geçecektir.

Peki ya gateway gitmez ama internet erişiminiz giderse ne yapmamız gerek?

MikroTik' in bütün RouterOs yüklü cihazlarında var olan Netwatch toolu ile bu soruna çözüm bulabiliriz.

Yapmamız gereken işlem Tool > NetWatch kısmında bulunan Host kısmına 1.1.1.1 yazınız.

Up kısmına : ip route set [find comment=1 ] disabled=no

Down Kısmına : ip route set [find comment=1 ] disabled=yes

Bu işlemleri ekledikten sonra ip > route kısmında yeni bir route yazacağız. Bu route şu şekilde olacak.

ip route add gateway=192.168.10.1 dst-address=1.1.1.1

bu statik route sayesinde networkümde 1.1.1.1 adresine giden paket var ise bunu 192.168.10.1 üzerinden gönder demiş oluyoruz. Burada amacımız netwatch 192.168.10.1 devresinde internet olup olmadığını 1.1.1.1 adresine erişmeyi deneyerek kontrol etmiş olacak.

Eğer erişim sağlayamaz ise 1.1.1.1 adresine Netwatch üzerinde down kısmına yazdığımız kısım çalışacak ve commet' i 1 olan route disable olacak distace bir büyük olan default route devreye girecek yani LTE çalışacak.

Netwatch bu arada sürekli 1.1.1.1 adresine erişmeyi deneyecek eğer erişmesi başarılı olması durumunda netwatch da yazdığımız Up kısmı çalışacak buda 192.168.10.1 yani ilk internet devrenizi devreye almak olacaktır.

İlk olarak Cisco tarafında geliştirilen LNS LAC modeli günümüzde daha çok Telekom Operatörleri  tarafından altyapı paylaşımı için kullanılmaktadır.

Özetle müşteri tarafından gönderilen xdsl talepleri TT LAC (BRAS) tarafından alınıp @domain uzantısına göre ilgili Operatöre ip network ile L2TP taleplerine çevrilip yönlendirilmektedir.

VAE için Türkiye'de 33 Trafik Teslim Noktasına konumlandırılacak olan LNS (Access Routerlar) ile ülke geneline hizmet verilebilmektedir. TT düzenlediği kampanyalar ile birlikte 4 Trafik Teslim Noktasına konumlandırılacak LNS ile maliyetsiz(NN) olarak trafiği teslim etmekte.

Alternatif olarak TT  belirtilen noktaların trafiğini NN devre ile talep ettiğiniz teslim noktasına veya ISP Firmasının belirttiği Veri Merkezine, ofisine konumlandırabilmektedir. Alternatif yöntem ISP tarafında devre maliyetini arttırabilmektedir. (Yukarıda belirtilen 4 Trafik teslim noktası dışındaki noktalar)

TT dışında ISP kendi sağladığı Devreler üzerinden trafiği taşıyabilmektedir. Trafiği teslim aldıktan sonra Network ISP Yönetimindedir. Diğer operatörler veya var ise kendi omurgası üzerinden taşıyabilmektedir.

Tüketici tarafında tahsis edilen Portun tipi (ADSL, WDSL2) ve Hızı port tahsis ücretini etkileyen unsurlardandır.

VAE Birim Başı Maliyetli Network tasarımına ve TT tarafından uygulanan kampanyalara göre çok fazla farklılık gösterebilmektedir.  
Yeni Bir VAE ISP için mevcut kampanyalara kullanılarak hesaplanan maliyet;

TT Tarafından belirtilen 4 Trafik teslim noktasına konumlandırılacak LNS (MikroTik Router) ile  mevcut kampanya kullanılarak hesaplanmıştır.

İnternet Erişim Maliyeti
1.5Mbps (Bireysel Müşteri başı ortalama Kullanım) * 3.17 TL = 4,755 TL dir. (İnternet Erişim Maliyeti Sabit Geniş bant kampanyası Kapsamında)

Port Maliyeti;
35Mbps VDSL2 Yalın Port ücreti 20,95  TL (Kampanyasız Fiyat olarak hesaplanmıştır)

Transmisyon Maliyeti;

15 TL * 0,75 = 11.25 TL (Transmisyon maliyeti logaritmik ve lineer olarak farklı hesaplama metotları vardır.  Ortalama Transmisyon ücretini 15 TL olarak hesaplanmıştır. Abone Baremli Transmisyon Kampanyası )

4,75 + 20,95 + 11,25 = 36,95 TL Abone başı planlanan tasarım için yaklaşık maliyettir.  KDV , ÖİV, Diğer katkı payları hesaplanmamıştır. TT tarafında mevcut kampanyalar kullanılarak hesaplanmıştır. Kampanyalarda yapılacak değişiklikler ISP tarafında Birim maliyetlerini doğrudan etkileyebilmektedir.

ISP kendi belirteceği noktaya trafiği taşımak için (Veri merkezi, ISP Ofisi, vb) internet maliyeti hesabı şöyle olmaktadır;
    3,17 * 1,15 = 3,645 * 2 = 7,29 TL + vergiler olarak internet maliyeti değişmektedir. (Kampanya kapsamında NN devre için ilave ücret istenmemektedir. SSG Hat Kapasitesini kullanmaktadır.)

TT Yerleşke Maliyeti, Aylık kiralama Maliyeti ilave edilmesi gerekmektedir. Maliyetlerin değişkenlik gösterebileceği, TT tarafının kampanyalar ve koşullar hakkında değişiklik yapabileceğini dikkat etmek gereklidir.

Network Tasarım aşamasında Tek Router üzerinden çok daha yüksek kullanıcılara hizmet verebilmek için Sekurim tarafından oluşturulmuş Tasarım dili ile, Kullanıcı başı Birim maliyeti çok daha aşağılara çekmek mümkün olacaktır. (HW)

Türkiyede ilk MikroTik VAE entegrasyonunu 2016 yılında  10000+ kullanıcıya hizmet verebilecek network tasarımı ile gerçekleştirdik.

Sekuritim VAE Operasyonlarına Tasarım, Danışmanlık, Ürün Tedariği, ve Yıllık Bakım hizmeti vermektedir.



Kullanılan Terimler;

TT = Türk Telekom
LNS = L2TP Network Server (ISP Router, örn MikroTik Router)
BRAS= Broadband Remote Access Server ( kullanıcıların xdsl oturumlarını sonlandırır, gerekliyse İlgili ISP tarafına l2tp tunnel ile yönlendirir

WISP ağlarında daha önce köprü yapısını ve statik routing yapısını inceledik. Bu yapıların ikisinde de WISP ağlarının ihtiyaçlarını karşılamayan temel eksiklikleri belirttik.

Bu yazımızda dinamik routing protokollerinden MikroTik ürünlerde en rahat kullanabileceğimiz OSPF tabanlı dinamik routing yapısını inceleyeceğiz.

Öncelikle çok kısa OSPF'ten bahsedelim:

• OSPF bir dinamik routing protokolüdür. Dinamik routing protokolleri kabaca ağın durumu ve bizim belirlediğimiz parametreye göre router'da kullanılacak route'ları otomatik olarak belirleyip, routing tablosunu dolduran protokollerdir.
• Dinamik routing protokolleri ikiye ayrılır.

   - EGP: exterior gateway protocol. Başka organizasyonların ağları ile routing bilgisi değişimi için kullanılan protokoller

- IGP: interior gateway protocol. Kendi ağınızın içindeki routing kurallarını belirleyebileceğiniz routing protokolleri

• OSPF bir IGP'dir. Dolayısı ile kendi ağımızdaki routing politikaları için OSPF kullanıyoruz.

Ne zaman OSPF kullanılmamalı?

• L3VPN/L2VPN gibi kurumsal hizmetler vermeyi planlayan WISP'ler iBGP/OSPF/MPLS yapısını kullanmalıdırlar.
• Çok karmaşık kule topolojisi olan, bir çok yedekli routing yapısı gerektiren ve trafik mühendisliği kullanmak isteyen WISP'ler MPLS destekleyen yapılar kullanmalıdırlar.

Ne zaman OSPF kullanılmalı?

• MPLS/VPLS ihtiyacı olmayan tüm WISP'ler
• Bir kaç kuleden daha fazla kulesi olan WISP'ler
• Router sayısı 3-4 router'dan fazla olan WISP'ler (Benim ağımda hiç router yok zaten diyorsanız, ya köprü yada VLAN yapısındasınız. Bu yapılardan birinci bölmde bahsettik.)

en azından OSPF altyapısı olan bir ağ kullanmalıdırlar.

Sayılardan görüldüğü gibi birkaç router ve bir kaç yüz kullanıcı üzerinde ciddi WISP'lerin en azından OSPF tabanlı dinamik routing protokolü ile çalışması gerekmektedir.

Şimdiye kadar Sekuritim Bilişim olarak yapısını köprü veya VLAN yapısından OSPF'e çevirdiğimiz WISP'lerde bir sene içinde kullanıcı sayısı aşağı yukarı üç katına çıkarken performans artışıda yaşanmıştır.

OSPF yapısına geçiş için Sekuritim Bilişim'den bilgi ve destek alabilirsiniz. Ayrıca, OSPF konusu MikroTik sertifika eğitimlerimizin en önemlilerinden biri olan MTCRE eğitiminde işlenmektedir.

WISP'lerin kullanabileceği ağ yapıları yazı dizimizin ilk bölümünde köprü yapısından bahsetmiştik. O makaleyi okumak için tıklayınız tıklayınız.

İkinci bölümde statik routing yapısından bahsedeceğiz.

Statik Routing

Routing yapısında trafik yönlendirme için routerlar kullanılmaktadır. Tüm trafik IP tabanlıdır. IP paketleri ağınızda dolaşmaktadır.

Routing yapısına geçiş burada esas önemli noktayı oluşturmaktadır. Routing yapısına geçildiğinde, köprü yapısında yaşanan problemlerin birçoğundan otomatik olarak kurtuluyoruz. Örneğin, layer 3 routing yapısının en önemli özelliği switch yerine router cihazlar kullanılmasıdır. Router'larda çalışma prensiplerinden dolayı broadcast paketleri yönlendirmez drop ederler. Bu sayede köprü yapısının en önemli problemlerinden biri olan loop ve broadcast fırtınaları, routing yapısında tamamen ortadan kalkar.

Statik Routing ne zaman kullanılmamalı

• Router sayısı 3-5 routerdan fazla ise
• Bir kaç uplink noktası var ise
• Dinamik olarak routing değişimleri gerekiyorsa
• Trafik mühendisliğine ihtiyaç var ise

statik routing altyapısı kullanılmamalıdır.

Statik routing altyapısı ölçeklenebilir değildir. Birkaç routerın üzerinde çıkıldığında işler hızlı bir şekilde karışacaktır. Yük dengeleme, bir link çöktüğünde otomatik routing değişimi gibi özelliklerin ayarlanması zordur.

Statik Routing ne zaman kullanılmalı

• Sadece birkaç routerın olduğu ufak bir ağınız var ise
• RF linklerindeki problemlerden dolayı dinamik routing protokolleri iyi çalışmıyor ise

statik routing düşünülebilir.

Sekuritim olarak, WISP ağ tasarımlarında statik routing kullanmıyoruz. Ağınız çok küçük ise statik routing yapısı düşünülebilir.

Esas olarak WISP ağlarında bir sonraki makalemizde bahsedeceğimiz dinamik routing protokolleri kullanılmalıdır.

En karmaşık ağ yapıları genelde ISS'lerde görülür. Bunun sebebi ise, ISS ağları performans, ölçeklenebilirlik ve oluşacak problemlere karşı dayanıklı olmalıdır.

ISS ağının performansı yüksek olmalıdır. Günümüz internet kullanıcıları ve uygulamaları yüksek performanslı internet bağlantısı olmaması durumunda çalışamaz duruma geleceklerdir.

Ölçeklenebilir bir ağ olmalı. Abone sayısı arttıkça, ağın büyümesi gerekecektir. Kurulan ağ yapısının büyümeye açık olması gereklidir.

Kurulan ağ problemlere dayanıklı olmalıdır. Kullanılan router, switch gibi ağ cihazları eninde sonunda arızalanacaktır. Arıza durumlarında ağınız etkilenmemelidir. Olabilecek arızalar göz önüne alınarak ağ tasarımı yapılmalıdır.

Bu makalede WISP'lerde kullanılan ağ tasarımı tiplerini inceleyeceğiz:

Düz Network - Köprü veya VLAN yapısı

Köprü yapısı ile kurulmuş WISP ağları, malesef ülkemizde karşılaştığımız en yaygın ağ yapısıdır.

Köprü ağlarının kurulma sebei kurulumun kolay olmasıdır ve minimum ağ bilgisi ile kurulabilmesidir.

Köprü ağları ölçeklenebilir değildir, yani belli bir seviyenin üstünde büyüyemez. Bu sebepten çoğu ISS'lerimiz problem yaşamaya başladıklarında köprü yapılarını VLAN'lere bölerek çözüm aramaktadırlar.

Ayrıca köprü ağlarında loop sorunu vardır. Bu tip ağlarda, yanlış kablolama veya basit hatalar sebebiyle oluşabilecek broadcast fırtınaları tüm ağın çalışmasını durduracak seviyeye kadar etkileyebilir.

WISP altyapısına bu şekilde başlanmış ise, kullanıcı arttığında yaşanan problemlerden dolayı başka bir yapıya geçilmesi mecburidir. Buda kolay bir süreç değildir.

Bu yapı kurumsal firmalar için önerilmemektedir. Kullanıcı sayısı hedefi 100-200 civarında ise kullanılabilir.

İkinci bölümde WISP ağ yapısının diğer yöntemlerini incelemeye devam edeceğiz.

Referans:

• Kevin Myers - IP Architects

Uzaktan çalışmanın öneminin arttığı şu günlerde çalışanlarınızın güvenli bir şekilde sanki ofisteymiş gibi çalışmasını sağlayabilirsiniz. Bu makalemiz de MikroTik cihazlar üzerinde VPN konusundan bahsedeceğiz.

MikroTik üzerinde bir çok vpn protokülünü desteklemektedir. Bunlardan bazıları (L2TP, PPTP, SSTP vs.) gibidir.

MikroTik Hardware ve Software olarak 2 şekilde kullanılabilir.

1. MikroTik Hardware bi ürün satın aldığınız da herhangi bir lisansa ihityaç duymadan üzerinde desteklediği herhangi bir vpn protokolünü kurulumunu yapıp çalışabilirsiniz.
2. MikroTik Software olarak kullanmak isterseniz eğer x86 veya CHR olarak server üzerine kulumunu yapabilirsiniz. Bu şekilde mikroTik cihazınızı vpn server gibi kullanmak istiyorsanız eğer minimum level 4 ($35) lisansına sahip olmanız gerekmektedir.

MikroTik cihazınızı kurdunuz ve üzerinde VPN Server çalıştırıyorsunuz. Bu konuda dikkat etmeniz gereken konular nelerdir bunlardan bahsedeceğiz.

• VPN üzerinden erişim sağlamak isteyen kullanıcıların source adreslerin belirlenmesi ve sadece o sourcelere izin verilmesi gerekmektedir.
• VPN üzerinden erişim sağlayan kullanıcıların loglarının kayıt altına alınması gerekmektedir.
• Vpn profillerinizde Encryption kullanmalısınız.
• Gerekli Queue ayarlarını yapmalı aksi durumda sorun yaşayabilirsiniz.
• VPN secret'ınızı hangi servisi kullanacağını belirtmeniz gerekmektedir.

Merhabalar bu makalemizde MikroTik routerOS cihazınızı nasıl güncelleyeceğinizi anlattık.

1. Yöntem: Check For Updates

Öncelikle routerOs cihazınıza winbox üzerinden bağlanmanız gerekmektedir. Daha sonra eğer cihazınız internete bağlı ise system > packages > Check For Updates kısmından güncelleme kanalı seçip Dowload&İnstall diyerek güncelleme yapabilirsiniz.

2. Yöntem: Manuel

mikrotik.com sitesinden cihazınıza uygun güncelleme paketini indirip cihazınıza sürükle bırak şeklinde atmanız yeterli olacaktır. Daha sonra cihazınızı yeniden başlatmanız gerekmektedir.

3. Yöntem: Fetch Tool

Mikrotiğin fetch toolu ile mikrotiğin sitesinden packages indirebilirsiniz. Daha sonra cihazınızı yeniden başlatmanız gerekmektedir.

Örneğin terminal üzerinden bağlanıp

" tool fetch url= https://download.mikrotik.com/routeros/6.45.6/routeros-powerpc-6.45.6.npk "

4. Yöntem : Auto Upgrade

Netwörkünüz de bir mikroTik cihazınıza update paketlerini atıp diğer cihazların bu cihazdan çekmesini sağlayabilirsiniz.

System > Auto Upgrade > Upgrade Package Sourse kısmından güncelleme dosyalarının network'de hangi router üzerinde olduğunu belirtmek gerekiyor.

Available Packages > Refresh diyerek güncelleme paketini görebilirsiniz. Daha sonra Download diyerek kendi makinanıza indirip reboot edebilirsiniz.

Not : Güncelleme işleminden önce tavsiyemiz cihazınızın yedeklerini almayı unutmayınız.

Güncelleme bittikten sonra system > RouterBoard > Upgrade kısmından Firmware güncellemesi yapmayı unutmayınız.

Öncelikle yapmanız gereken işlem MikroTik routerınıza winbox veya ssh üzerinden bağlanmanız gerekmektedir.

Daha sonra terminal üzerinden tool fetch komutunu yazıp tab butonuna iki defa bastığınız da neler yapabileceğiniz ile ilgili komutlar çıkacaktır.

Örneğin MikroTik router'ınıza dosya indirme işlemi için tool fetch url= "indirmek istediğiniz dosyanın linki " yazıp entera basmanız yeterli olacaktır. Daha sonra flash diskinize o dosyayı göreceksiniz.

Sekuritim olarak 15 yıldan beridir kullandığımız Python programlama dilinin eğitimlerini vermeye başlıyoruz.

Bir programlama dili öğrenirken en iyi yöntemin pratik olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla Python Giriş eğitimimizi tasarlarken bunu gözönüne alarak, daha ilk dakikalardan itibaren katılımcıların Python programları yazmaya başlayacağı bir eğitim tasarladım.

Eğitim hiçbir programlama geçmişi olmayan katılımcılara göre tasarlandı. Programlama nedir? Günümüzde kullanılan programlama dilleri nelerdir? Bu dillerin özellikleri nelerdir? gibi konulardan bahsederek eğitime başlayacağız. Bundan sonrasında eğitimin yüzde doksanı katılımcıların kod yazması üzerine kurulu olacak.

Python eğitimini üc günlük bir eğitim olarak düşündük.

1. İlk gün Windows, Linux ve Mac bilgisayarlarda Python kurulumu ile başlayacağız. Katılımcılara kodlama için kullanabilecekleri değişik editörler tanıtılacak. Hemen ardından programlamaya geçeceğiz. İlk gün bahsedeceğimiz konular değişkenler ve I/O işlemleri.
2. İkinci gün fonksiyonlar, akış kontrolü, döngülerden bahsedeceğiz.
3. Üçüncü gün veri yapıları, Python modülleri ve sınıflardan bahsedeceğiz.

Katılımcıların ilgilendikleri konular gözönüne alınarak, özellikle Python modülleri bölümünde işlerine yarayacak modüller tartışılacaktır. Örneğin, web uygulaması yazmak isteyenlere en popüler Python web uygulama modülleri veya ağ yöneticilerine en çok kullanılan ağ otomasyon modülleri tanıtılacaktır.

Eğitim süresince her konuda katılımcılarımız program yazıyor olacaklar. Konular eklendikçe kullanabilecekleri Python yapıları artacak. Eğitimin son gününde ise kendi konsol oyunlarını yazacaklar.

Birkaç ay önce Google Trend'de Python kullanımının Java'nın üstüne geçtiği görülmektedir.

Eğitimlerimizde ilgileniyorsanız, web sitemizden bilgi alabilir ve bizimle iletişime geçebilirsiniz.

https://sekuritim.com/trainings

MikroTik RouterBoard ürünlerinde architecture (Mimari) ve  SoC dizayn farklılıklarının  performansa etkilerini inceleyeceğiz.

MikroTik'in güncel olarak  işletim sistemini geliştirdiği mimariler;
MIPSBE, SMIPS, TILE, PPC, ARM, X86, MMIPS dir. RouterOS Tüm bu mimarileri işletebilir.

Mimari farklılıkları performansa etki edebilir mi?

Soruyu biraz açalım...
ARM (1100x4) ve  MIPSBE (RB450G) iki farklı mimariye sahip cihazımız var. İki Routerı 1Gbps Rate ile Cat6 kablo aracılıgıyla bağladık, aynı trafikleri geçirdik, (10Mbps) iletim süreleri farklılık gösterir mi?

Kısa cevap - Gösterir

Uzun Cevap;

Mimari farklılıkları komut setlerindeki değişikliklerle beraber, direkt olarak döngü başına işlem sayısına etki eder. SoC dizaynı, Ram bellek frekansları, CPU ile cache belleklerin haberleşme süreleri dahil olmak üzere paket iletim sürelerine doğrudan etki eden bir çok faktör vardır.

MikroTik amiral gemisi ürünlerinde paket iletimi için özelleştirilmiş komut seti ve SoC Dizaynına sahip TILE mimarisi üzerine geliştirilen, Mellanox tarafından üretilen GX (TILE-Gx32, TILE-Gx72 vb) serisi SoC ürünlerini kullanılır. Carrier Grade (Taşıyıcı Sınıfı) olarak isimlendirilen bu ürünler PPPoE Concentrator, Core Router olarak konumlandırılabilir. Network performansının önemli oldugu (VoiP, RTP vb) noktalarda doğru ürün olacaktır.

Lab örneğinde farklı  mimari ve SoC dizaynına sahip ürünler arasındaki Performans farklılıklarını görebilirsiniz. Test esnasında RouterOS  versiyon 6.44.5 kullanılmıştır. Fast Path aktiftir.

Test Ekipmanları;
hEX S                                  (MMIPSBE)      (6.44.5)
CCR1009-7G-1C-PC        (TILE)                (6.44.5)
RB951G-2HnD                  (MIPSBE)         (6.44.5)
RB450G                              (MIPSBE)         (6.44.5)
RB1100AHx4                     (ARM)               (6.44.5)

İletim Süresine Göre sıraladıgımızda;

Ekipman                                     İletim Süresi              Mimari
1.  CCR1009-7G-1C-PC                      0.040 ms           (TILE)
2.  RB1100AHx4                                  0.061 ms            (ARM)
3.  RB951G-2HnD                               0.103 ms            (MIPSBE)
4. HEX S                                                0.116 ms            (MMIPSBE)
5.  RB450G                                           0.142 ms            (MIPSBE)

3. ve 5. sıradaki ürünler Aynı Mimariye sahip olmasına hatta 5. sıradaki Router 80Mhz daha yüksek CPU frekansına rağmen en alt sırada yer alıyor. Kullanılan Mimariler zamanla OS versiyonları gibi revize olur. RB450G daha eski bir MIPSBE mimari versiyonunu kullanmaktadır. Bunun yanında SoC dizaynı bellek erişim süreleri, üretim teknikleri, Board tasarımı gibi bir çok konu bu süreye etki eden faktörlerdendir.

Sonuç

Doğru ürün tercihi performansa direkt olarak etki eder. İletim sürelerinin önemli oldugu noktalarda, Core networklerde doğru ürün tercihinin önemi  burada ortaya cıkmaktadır. Mimari ve SoC dizaynı gibi farklılıklar iletim süresini 3.5 kata kadar değiştirebilir.

Network üzerinde uçtan uca performans için dikkat edilmesi gereken bir diğer husus;
https://blog.sekuritim.com/interface-rate-performansa-etki-eder-mi/

Mikrotik RouterOs üzerinde hazır olarak gelen Alignment toool'u özellikle wireless İSP'ler için çok işe yarayan bir özelliktir. Peki ne işe yarar bu tool.

Mikrotik Alignment türkçesinden de anlaşılacağı gibi antenleri hizalama konusunda yardımcı oluyor.

Örneğin hali hazırda bir access point cihazınız var bu cihaza bir tane cpe cihazı bağlayacaksınız. Cpe cihazınızın wireless mode : Alignment Only şeklinde ayarlamanız gerekmektedir. Daha sonra sağ tarafta bulunan Alignment butonuna basıp ayarlarını aşağıda ki bilgilere göre yapmamız gerekecektir.

Alignment Settings

Frame Size (Default: 300): Default ayarlar da hizalama işlemini 300 frame paketi ile yapacağını belirtiyor.

active-mode (Default: yes): Eğer aktif mod açık ise ki açık olması önerilir. Hizalama yaparken karşı tarafa frame peketleri gönderir bu sayede hizalama daha sağlıklı olmuş olur.  

receive-all   (Default: no): Göndermiş olduğu frame paketini geri alma bu da hizalama konusunda yardımcı olacaktır.

Filter Mac Address : Alignment monitorünüz üzerinde hangi cihazı görmek istiyor iseniz o cihazın mac adresini yazmanız gerekmektedir. Yazmazsanız ortamda bulunan diğer cihazları da gösterecektir.

Frames-Per-Second (Default: 25): Saniyede 25 adet frame paketi gönderecektir.

SSID ALL : Anteninizin üzerinde bulunan wireless kartına göre etrafta bulunan wireless yayınları gösterecektir.

Audio Monitor: Monitor etmek istediğin cihazın Mac adresi.

Audio min: Minimum signal strength (dbm)

Audio Max: Maksimum signal strength (dbm)

Frame Nedir?

Veriler ağ katmanından fiziksel katmana gönderilir. Bu aşamada veriler belli parçalara bölünür bu parçalarada frame diyoruz. Frame(çerçeve) verilerin belli bir kontrol içinde göndermeyi sağlayan paketlerdir.

RouterOS API arayüzünü birçok projemizde kullanıyoruz. RouterOS 6.43 ve 6.45.1 sürümlerinde API girişinde yapılan değişikliklerden ve Python ile kullandığımız API kütüphanesinden bahsedeceğim.

API login sisteminde RouterOS 6.43 sürümünden önce şifre hashlenerek gönderildiğinden API arayüzünü SSL'siz kullansanız bile şifreniz korunmakta idi. 6.43 sürümünde yapılan değişiklik ile API login sistemi değişti. 6.45.1 sürümü ile de eski login sistemi tamamen kaldırıldı. 6.45.1 geçişinden sonra eski login sistemi ile çalışan kütüphaneler ve programlar API üzerinden giriş yapamamaya başladı.

MikroTik wiki.mikrotik.com üzerinden bu konu ile ilgili güncellemeleri yaptı.

https://wiki.mikrotik.com/wiki/Manual:API#Initial_login

Sekuritim olarak RouterOS kullanan API programlarımızı Python ile yazıyoruz. Kullandığımız kütüphane ise RouterOS-API https://github.com/socialwifi/RouterOS-api

Bu kütüphanede gerekli düzenlemeler yapıldı. Python2 ile kullanıldığında problem yok. Tek yapılması gereken router bağlantısı yapılırken plaintext_login seçeneğini kullanmak.

routeros_api.RouterOsApiPool(host, username='admin', password='', port=8728, use_ssl=False, ssl_verify=True, ssl_verify_hostname=True, ssl_context=None, plaintext_login=True)

Ancak, kütüphaneyi Python3 ile kullanmaya çalıştığınızda problem yaşanmakta. Bunun için github üzerinde kütüphaneyi klonlayarak hatalarını düzelttik. Bu kütüphaneyi Python3 ile kullanmak isterseniz klonladığımız repodan kullanabilirsiniz.

https://github.com/okazdal/RouterOS-api

Repoyu klonladıktan sonra kurmak için reponun dizininde:

python setup.py build
python setup.py install

komutlarını kullanabilirsiniz.

Kütüphanenin kullanımı ile ilgili örnekleri aşağıdaki adreste bulabilirsiniz:

https://github.com/socialwifi/RouterOS-api/wiki/How-to-use

İleri tarihli yazılarımızda RouterOS API ile Python örnekleri bol bol olacaktır.

Inter Frame Gap

Network uzerinde paketler sürekli olarak iletilmez. Paketlerin iletimi arasında bekleme süresi vardır. Inter Frame Gap bu beklenilen süredir ve  Interface Rate'yi belirler.

Paketlerin iletimi arasındaki bekleme süresi kısaldıkça Interface Rate artar.

Interface Rate Değerlerine Göre Bekleme Süreleri (Inter Frame Gap)

Her Rate için Inter Frame Spacing (Inter Frame Gap) Süresi Farklıdır.

10Mbps için 9.6 µs
100Mbps için 0.96 µs
1Gbps için 96 ns
10Gbps için 9.6 ns
Firmalar bu sürelere uygun ürünler üretmediğinde uyumsuzluk gibi bir çok probleme yol açabilir.


Aynı  CAT6 kablo üzerinde Rate 10Mbps, 100Mbps, 1000Mbps  olarak değişkenlik gösterebilir.. Rate jumping dediğimiz bu olayın sebepleri, kullanılan jack, kablo,  noise dediğimiz gürültü, jack'in kabloya iyi oturtulamamasına kadar birçok nedeni olabilir.

Performans etkileri

Paketler gerekli sürede iletilemediği durumlarda Inter Frame Gap süresi artar ve Interface Rate düşer.

Sabit 1Mbps trafiğe ihtiyacınız oldugunu düşünelim. Kullandıgımız Interfacenin Rate değeri 10mbps, 100mbps, 1000mbps... olması bizim için daha hızlı erişim imkanı sağlar mı?

Online oyunlar, Stream trafiği, RTP, VoiP gibi hızın daha önemli oldugu  port ve protokollerde Interface Rate gecikme süresini, (lacenty) yani ping süresini düşürebilir mi?

Örnekteki 2 RB951G modeliyle Statik Interface Rate ayarlayıp sırayla 10Mbps 100Mbps 1Gbps... olarak tüm test boyunca bu Interfaceler üzerinden sabit 1Mbps trafik geçireceğiz. Aralarındaki farkları tabloyla karşılaştıracagız.

Interface Rate =10Mbps

Interface Rate =100Mbps

Interface Rate =1Gbps

Interface Rate =10Gbps

Tüm bu test sonuçlarını Tabloda karşılaştıralım.

Sonuç

Sadece network üzerinde kullanılan Interfacelerin ve network kablolarının tipi uçtan uca bir networkte planlanıyorken çok dikkat edilmesi gereken bir husus oldugu görülüyor. Özellikle iletişim hızının önemli oldugu sahalarda Interface Rate Gecikme sürelerinizi aşağıya düşürmek için önemli yöntemlerden biridir.

Not:
Sadece 10G testinde RB951 ürününün 10G portu olmadıgından dolayı CCR serisi ürün kullanılmıştır. (CCR serisi mimarisel ve ChipSet tarafında özelleştirilmiş oldugu için 10G testine avantajlı başlamıştır.)

MUM İstanbul 2018

Himmet Türkan'ın sunumu